Categorie: Nieuws

College 24 juni 2026

Rachid Larouz — comedian, ervaringsdeskundige en voorlichter — gaf een lezing over zijn persoonlijke weg richting verslaving en naar herstel. Hij groeide op in Marokko, kwam op zijn vijftiende naar Nederland en bouwde een carrière op als stand-upcomedian. Na jarenlange verslaving aan cocaïne en alcohol onderging hij in 2020 een klinische behandeling. Sindsdien zet hij zijn ervaring in om anderen bewust te maken van verslaving en herstel.

Jeugd en kwetsbaarheid Rachid schetste hoe zijn jeugd — met afwezige ouders, een strenge oudste broer, armoede en een vervalste geboortedatum om schoolkosten te besparen — de basis legde voor zijn latere problemen. Hij benadrukte dat niet onvermogen, maar omstandigheden zijn pad bepaalden.

Verslaving als vlucht Zijn gebruik begon geleidelijk: alcohol voor sociale contacten, drugs om te ontspannen na optredens. Zoals hij het zelf verwoordde: hij was niet verslaafd door zwakte, maar door pijn.

Het keerpunt Twee momenten waren cruciaal: een ontmoeting met artiest Nicky Jam, die zelf herstelde was van verslaving, en een gesprek met zijn huisarts die hem vertelde dat het goed zou komen omdat hij zelf de stap had gezet. Eigen motivatie bleek de sleutel — hulp werkt pas als iemand het zelf wil.

Systeemtherapie Een belangrijk inzicht uit zijn behandeling: niet alleen de verslaafde heeft hulp nodig, maar het hele systeem eromheen. Via videogesprekken tijdens corona confronteerde hij zijn broers en zussen met zijn ervaringen, wat jarenlange familieconflicten oploste. Zijn oudste broer, ooit zijn grootste angst, is nu zijn beste vriend.

Ervaringsdeskundigen Rachid maakte onderscheid tussen professionele hulpverleners en ervaringsdeskundigen. De laatste groep raakte hem het meest, omdat zij dezelfde taal spreken.

Herstel als leerproces Na de kliniek werkte hij bewust aan zichzelf: lezen, podcasts, yoga, bidden en communicatievaardigheden. De kliniek geeft gereedschap, maar de rest moet je zelf doen — ook het emotioneel “inhalen” van de jaren die stilstonden tijdens zijn gebruik.

Van ontvanger naar gever Inmiddels geeft Rachid voorlichting aan groep 7 en 8, omdat kinderen op die leeftijd nog beschermd worden maar op het punt staan zelfstandig te worden. Hij hield lezingen op scholen, hielp een vriend naar de kliniek (nu zijn tourmanager) en maakte twee voorstellingen over zijn herstel.

Taboe doorbreken In de Marokkaanse gemeenschap wordt verslaving zelden besproken. Door er openlijk over te spreken, creëerde Rachid een domino-effect: zijn zussen begonnen thuis met hun kinderen over drugs te praten.

“Mijn oude zondes ga ik openbaar maken. Mijn nieuwe zondes hou ik voor mezelf.”

Relevantie De lezing biedt aanknopingspunten voor professionals en ervaringsdeskundigen rond zorg en kwetsbaarheid: het belang van eigen regie, de kracht van gedeelde ervaringen, en de noodzaak om het hele systeem (gezin, buurt, gemeenschap) mee te nemen in hersteltrajecten.

Dank voor het oprechte verhaal.

Op 6 mei 2026 organiseerde ANE een college over ‘Gekte’. Grietje Keller was uitgenodigd om een college te geven naar aanleiding van het verschijnen van haar boek ‘Gekkenkennis – Inleiding in Mad Studies’.
 
In de Tuinzaal van de Keizersgrachtkerk zijn ruim 30 betrokkenen aanwezig.
Na een inleiding van Grietje Keller over haar nieuwe boek vormen we twee cirkels. De mensen die uitgenodigd worden om in de binnenste cirkel plaats te nemen krijgen de vraag: “Wat betekent Gek voor jou?” Mensen uit de buitenste cirkel luisteren, maar worden ook uitgenodigd om plaats te nemen in de binnenste cirkel als ze mee willen praten. Bedoeling is dat iemand anders dan naar de buitenste cirkel verplaatst; een dynamische werkvorm. De deelnemers aan de binnenkring reageren met persoonlijke verhalen.
We concluderen dat het woordje Gek bij de aanwezigen veel los maakt. We gaan in op de tekst van Isarin over de cliëntenbeweging in de jaren tachtig en hoe het nu gaat met die beweging. En waarom het zo moeilijk is om een echte beweging op gang te krijgen. Het feit dat de Gekkenbeweging niet zomaar een emancipatiebeweging is zoals zovelen, maar dat de mensen die haar aanjagen over het algemeen zelf lijden aan ernstige psychische klachten, waardoor ze enerzijds door de rest van de wereld niet serieus worden genomen en anderzijds gewoon soms even niet vooruit kunnen.
 

De kloof tussen ervaring en systeem

Iemand die bij de GGz aanklopt omdat hij of zij lijdt aan psychische ingewikkeldheden wordt onderzocht, getest en gelabeld. Dit label noemen we diagnose maar is in feite een classificatie, een label dat wordt gegeven omdat je het meeste in dat ‘hokje’ past. 

Maar de benaming van je klachten gaat vervolgens een eigen leven leiden, je bent niet iemand met een label maar je label wordt je visitekaartje, jij of je omgeving, je artsen, omschrijven jou als iemand met diagnose X en je gaat je gedragen als iemand met die diagnose. Wat weer kan leiden tot discriminatie op grond van dat label (sanisme). De meeste aanwezigen ervaren diagnoses als stigmatiserend. 

Tijdens het college lezen we een aantal passages uit de tekst van Jet Isarin. Zij gaat in op de ingewikkeldheden rond de ‘Gekkenbeweging’ – wat maakt dat deze beweging nooit goed op gang komt? Wat kunnen wij leren van de Gekkenbeweging uit de jaren tachtig? Wat is gebleven en wat is er anders? 

Taal vormt werkelijkheid

Termen als “verward gedrag” of “stoornis” beïnvloeden hoe mensen zichzelf zien én hoe anderen hen behandelen. Taal is dus een politiek en menselijk instrument, niet neutraal. De samenleving dringt steeds sterker aan op conformiteit. Wie afwijkt van de norm wordt al snel als “ziek of gek” bestempeld. Tegelijk vervagen de grenzen tussen gezond en ziek — “iedereen wordt inmiddels gepsychiatriseerd.”

Theorie mag het lijden niet overstemmen

Een scherpe waarschuwing: wie alleen analyseert en conceptualiseert, verliest de rauwe werkelijkheid van pijn, schaamte en wanhoop uit het oog. Lijden is niet alleen een sociaal construct — het is ook een diep gevoelde menselijke realiteit. In het leven van iemand met psychische ingewikkeldheden zijn vaak episodes waarin het beter en slechter gaat, maar is het dus moeizaam om continuïteit te creëren en de beweging in beweging te houden. Een psychische ziekte zegt niets over iemands intelligentie, wel over de worsteling die het kan zijn om bijvoorbeeld een opleiding af te maken of je eigen inkomen te verdienen. 

Psychische klachten laten zich niet vangen in één systeem, ideologie of diagnose. Niemand past in zijn hokje. We hebben ruimte nodig voor complexiteit, de subjectieve ervaring, aandacht voor het politieke, de menselijke kwetsbaarheid en tijd om te twijfelen. Dit ANE college en Grietjes boek dragen er weer een beetje bij om de Gekkenbeweging op gang te houden. 

We zitten vol.

Woensdag 6 mei organiseert ANE een college over het boek van Grietje Keller dat in mei uit komt.

Dit boek had ze zelf willen lezen nadat ze opgescheept werd met Diagnose X in een kamertje van de crisisdienst. Het is een poging om gekte niet langer uitsluitend als een individueel medisch defect te zien, maar als een politiek en sociaal verschijnsel dat vraagt om een kritische analyse binnen de sociale en geesteswetenschappen. Wat is “gekte” eigenlijk? Wie bepaalt dat?
En op basis van welke uitgangspunten?

Binnen Mad Studies buigen mensen die zelf met de psychiatrie te maken hebben (gehad) zich over deze vragen. Mad Scholars kijken verder dan individuele problemen met individuele oplossingen. Zij belichten de rol van de maatschappij, waaronder de politieke context, de sociale omgeving én de psychiatrie zelf.

6 mei
Lokatie volgt via de mail nadat je je hebt opgegeven. Maar we zitten vol. Eerstvolgende aanmeldingen komen op de wachtlijst.

max 30 personen

Mailen kan naar info@amsterdamsnetwerkervaringskennis.nl

Op een koude januaridag, waarop de stad licht bedekt was met sneeuw, vond de kick-off van de Kring Verslaving plaats. Binnen stond ontmoeting, uitwisseling en gezamenlijke ambitie centraal.

Het Amsterdamse Netwerk Ervaringskennis (ANE) nam het initiatief voor deze kring. Doel is om ervaringskennis, professionele expertise en systeemkennis samen te brengen rond het thema verslaving. Niet naast elkaar, maar met elkaar. De kick-off vormde het startpunt van een gezamenlijke zoektocht: waar willen we ons als kring mee bezighouden bals het gaat om verslaving – en hoe?

Een gezamenlijke ambitie

Tijdens de opening werd stilgestaan bij het belang van ervaringskennis in het gesprek over verslaving. De ambitie is om een plek te creëren waar verschillende perspectieven gelijkwaardig samenkomen en waar ruimte is voor dialoog, kennisdeling en gezamenlijke actie.

In de voorstelronde deelden deelnemers hun achtergrond, betrokkenheid bij het thema verslaving en hun verwachtingen van de kring. De groep bestond uit ervaringsdeskundigen, professionals uit zorg en sociaal domein en netwerkpartners. Wat hen verbond was een gedeelde behoefte aan meer uitwisseling, verdieping en samenwerking – over de grenzen van organisaties en disciplines heen.

Waarom deze kring?

De Kring Verslaving is ontstaan vanuit signalen uit de praktijk: versnipperde kennis, gebrek aan samenhang en beperkte ruimte voor de ervaringsstem in beleid, training en uitvoering. Deze kick-off werd gezien als een belangrijke eerste stap in het bouwen aan een netwerk waarin kennis en ervaring elkaar versterken.

In gesprek over inhoud en richting

Een groot deel van de bijeenkomst stond in het teken van inhoudelijke uitwisseling. Thema’s die naar voren kwamen waren onder meer:

• Hoe geef je vorm aan een kring?Het belang van een veilige structuur met heldere afspraken over doel en grenzen: wat doen we wel, en wat doen we niet?
• Ervaringskennis en systeemkennis De waarde van het meenemen van de beleving van mensen met een verslaving in trainingen en beleid werd onderstreept. Denk aan gevoelens van kleinheid of vervreemding. Methodieken zoals motivational interviewing werden genoemd, mits deze met voldoende tijd en aandacht worden toegepast.
• Samenwerking en kennisdeling Er werd een gebrek aan kennis gesignaleerd bij instanties over alternatieven naast standaard doorverwijzingen, zoals zelfhulpgroepen. De vraag werd gesteld hoe systemen beter kunnen aansluiten bij wat iemand werkelijk nodig heeft.
• Wat doen we wel / wat doen we niet? Genoemd werden onder meer: bijeenkomsten met netwerkpartners, workshops, buurtgerichte initiatieven en aandacht voor naasten en specifieke doelgroepen zoals ouderen. Tegelijkertijd werd duidelijk dat de kring geen ‘leurorganisatie’ wil zijn; vrijwilligheid en intrinsieke motivatie staan voorop.
• SysteemvragenTijdgebrek bij professionals, financieringsstructuren en beperkte ruimte voor maatwerk kwamen nadrukkelijk aan bod. De wens werd uitgesproken om partijen zoals zorgverzekeraars en grote instellingen actiever met elkaar in gesprek te brengen.

Energie voor vervolg

In de gezamenlijke terugkoppeling werd geconcludeerd dat er veel energie en gedeelde urgentie is om met de Kring Verslaving verder te gaan. De bijeenkomst werd ervaren als een waardevolle eerste stap in het bouwen van vertrouwen, gezamenlijke taal en focus.

Er is afgesproken om een vervolgafspraak te plannen en concreter te worden over thema’s, werkwijze en betrokken partijen.

Informeel napraten bij TruColours

De bijeenkomst werd afgesloten met een informeel napraten bij TruColours. Deze laagdrempelige ontmoetingsplek bood ruimte voor verdere uitwisseling en ontmoeting. Bezoekers sloten aan bij het gesprek, wat zorgde voor extra perspectieven vanuit het dagelijks leven en ervaringskennis.

Juist in die informele setting werd zichtbaar waar de kracht van de kring ligt: in ontmoeting, gelijkwaardigheid en samen zoeken naar wat werkt.