KEES

Er wordt ruimte gegeven om de kennisbron ervaringskennis te versterken door het organiseren van een centrumdialoog waarin collega’s van andere disciplines hun ervaringskennis collectief met elkaar deelde. ED in functie, ED krijgt praktijkbegeleiding ook in een gelijkwaardige positie. ED mag zich verder ontwikkelen professioneel. ED krijgt ruimte voor positionering. Teammanager die in ED gelooft en ruimte geeft tot bloei en groei. Ervaringen delen E.D.mag casus inbrengen. ED krijgt ruimte voor inbreng tijdens teamoverleggen

De gps-medewerkers zijn meerdere keren per week aanwezig op beide winteropvanglocaties. Doordat zij dezelfde taal spreken als de bezoekers en vanuit ervaringskennis werken, bouwen zij laagdrempelig vertrouwen op. Hierdoor krijgen zij zicht op de knelpunten die in de dagelijkse praktijk ontstaan. Bovendien geven ze de bezoekers zelf een stem door middel van bezoekersoverleggen. Deze signalen worden structureel teruggekoppeld naar de organisatie en betrokken instanties. Op deze manier functioneert het GPS-project als een corrigerende schakel tussen bezoeker en systeem. Het maakt zichbaar waar regels, procedures of uitvoering tekortschieten en draagt bij aan aanpassingen. Op deze manier wordt de winteropvang menswaardiger en wordt de stem van bezoekers daadwerkelijk meegenomen.

De impact van de mensen met ervaringskennis op de twee winteropvanglocaties in Amsterdam is zichtbaar in het vertrouwen dat zij opbouwen met de bezoekers. Mensen voelen zich gehoord en begrepen doordat zij spreken met iemand die vergelijkbare ervaringen heeft meegemaakt. Dat bezoekers vragen actief naar de GPS-ers wanneer zij niet aanwezig zijn. Dit onderstreept dat hun inzet niet als extra wordt ervaren, maar als noodzakelijk onderdeel van de opvang. Daarnaast ondersteunt het project de erkenning van ervaringskennis door medewerkers een dienstverband te bieden waarin zij werkervaring opdoen, opleidingen volgen en leren hoe zij hun eravringskennis professioneel kunnen inzetten. Binnen de teams leidt hun aanwezigheid tot meer reflectie en een andere, vaak meer respectvolle bejegening van bezoekers.

De signalen uit de praktijk worden teruggekoppeld en leiden tot verbeteringen in beleid en uitvoering Hierdoor leert het systeem van ervaringen van bezoekers en past het zich aan. Het blijvende effect zit in het strucutreel meenemen van de stem van de mensen in de winteropvang. Doordat knelpunten niet incidenteel maar herhaaldelijk worden gesignaleerd en besproken, ontstaan duurzame verbeteren die bijdragen aan een menswaardige opvang.

Het GPS-project vermindert controle doordat het niet primair werkt via regels, toezicht en formele macht en voorwaarden, maar via vertrouwen, aanwezigheid en ervaringskennis.

De praktijk Ervaring in Huis helpt het systeem te corrigeren doordat zij mensen benaderd vanuit hun talenten, wensen en eigen kracht in plaats van vanuit hun problemen. Mensen die kwetsbaar en huiselijk geweld hebben meegemaakt, worden ondersteund in het herstel van hun identiteit en in het opnieuw hervinden van hun maatschappelijke mogelijkheden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat er “mis” is, maar vooral naar wat iemand nodig heeft om weer regie over het eigen leven te krijgen.
Er wordt uitgegaan van maatwerk: ondersteuning wordt zowel individueel als in groepsverband en sluit aan bij de persoonlijke situatie van de cliënten. Daarnaast smeedt de praktijk actief een verbond met andere organisaties en instellingen. Door samen te werken op verschillende niveaus zoals beleid, regiovisie en organisatie ontwikkeling- wordt geprobeerd structurele verandering te realiseren. Er wordt ook contact gezocht met opleidingsinstituten en beleidsmakers om het cliënt perspectief sterker te laten meewegen. Zelfs op landelijk niveau wordt het gesprek aangegaan, bijvoorbeeld met ministers, om bij te dragen aan systeemverandering.
Op deze manier levert de praktijk een concrete bijdrage aan het corrigeren van het systeem: door de stem van cliënten centraal te stellen, door samenwerking te zoeken en door invloed uit te oefenen op beleid en maatschappelijke structuren.

Ervaring in Huis zorgt voor erkenning van het belang van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid doordat ze volledig bestaan uit een team van opgeleide ervaringsdeskundigen. Dit betekent dat de begeleiding, ondersteuning en visie van de praktijk volledig zijn opgebouwd vanuit eigen doorleefde ervaringen. Werken ook met vrijwilligers die graag hun ervaringen willen inzetten als een eerste stap naar professionalisering. Er wordt een carrière pad ontwikkeld samen met gemeente en organisaties om deze mensen te helpen professionaliseren door stageplaats voor ze te creëren en begeleiding te bieden.

De praktijk laat niet alleen in woorden zien dat ervaringsdeskundigheid belangrijk is, maar brengt dit ook daadwerkelijk in de dagelijkse organisatie tot uiting.
De ervaringsdeskundigen worden gezien als professionals en krijgen een goed salaris, een officieel arbeidscontract en duidelijke arbeidsvoorwaarden. Daarmee wordt hun inzet en kennis serieus genomen en gelijkwaardig gewaardeerd aan andere vormen van profesionele expertise. Daarnaast wordt actief geïnvesteerd in de professionele ontwikkeling van het team. Er is structurele intervisie, zodat de ervaringsdeskundigen elkaar kunnen ondersteunen, van elkaar leren en hun deskundigheid verder versterken. Ook er is een teamleider aangesteld die zorgt voor begeleiding, ondersteuning en een veilige werkomgeving. Dit laat zien dat er niet alleen aandacht is voor de cliënten, maar ook voor het welzijn en de groei van de medewerkers zelf. De organisatie vraagt om erkenning van ervaringsdeskundigheid in de samenleving en geeft zelf het goede voorbeeld door ervaringsdeskundigen passend te belonen, professioneel te ondersteunen en serieus te nemen.

Ervaring in Huis draagt bij aan deskundigheidsbevordering van professionals en beleidsmakers. Door voorlichting en trainingen te geven vanuit het cliënt perspectief, wordt inzicht geboden in wat mensen in kwetsbare situaties werkelijke nodig hebben. Hierdoor ontstaat meer begrip en ruimte binnen organisaties en beleid om anders te werken; minder vanuit protocollen, meer vanuit maatwerk. Op deze manier probeert Ervaring in Huis verandering ten gunste van cliënten voor elkaar te krijgen.

De ondersteuning aan cliënten is volledig vrijwillig en wordt altijd geboden op basis van de hulpvraag van de cliënt zelf. Er worden geen vast kaders gehanteerd voor het aantal uur en de duur.

Aansluiten zonder pragmatische systeemaanpak, maar er voor je zijn in aandacht van mens tot mens. Ik weet niet hoe dat daar geregeld is, wel dat de ervaringsdeskundige een vaste plek heeft. Eigen praktijk waar ze persoonlijke gesprekken in kan plannen. En ook groepsgesprekken begeleiden.

Ik weet dat niet? Ik denk wel dat t loslaten van strakke protocollen maar wel blijven checken via intervisie oid of je nog op een vruchtbaar pad zit kan helpen aan groei en blijvend effect.

Vertrouwen geven, steun bieden, belangrijke leerervaringen noteren en delen, wel tzt checken of het dient…

Zes weken is een zichtbare plek ingericht in de Muiderkerk (Amsterdam Oost) waar aandacht is voor de gevolgen van seksueel misbruik . De kerkleden worden er op geattendeerd.

Een kerk is bedoeld als een veilige plek, zelfs een plek om naartoe te vluchten. Door het elk jaar opnieuw zichtbaar maken van de gevolgen van misbruik / onveiligheid voor kinderen krijgen slachtoffers ademruimte en omstanders besef van wat werkelijk gebeurt.

Ervaringsdeskundigheid in de geloofsgemeenschap krijgt erkenning en wordt gerespecteerd. Het is een blijvende korrektie op het wegkijken.

In een kerkgemeente is geen sprake van bewoners of clienten. Wel van ambtdragers en gelovigen. Deze strukturele aandacht en zichtbaarheid voor wat er misgaat met neme met minderen en de blijvende gevolgen daarvan geeft erkenning aan ervaringskundigen . Het jaarlijks laten terugkomen zorgen dat het effect niet verdwijnt. In de praktijk van de afgelopen jaren blijkt het steeds weer op ieuw ecfect te hebben: meer bereidheid tot luisteren en zien meer ruimte om te delen. Bewustzijn van risimo’s voor kwetsbare mensen kinderen, groeit.

In onze hersteltrainingen krijgen mensen tools vanuit ervaringskennis aangereikt die hen verder helpt in herstel. Mensen worden in hun eigen kracht gezet en stigmatisering verminderd door de wederzijdse erkenning en herkenning. In een gevarieerd gezelschap is een gelijkwaardige en wederkerige sfeer waarin mensen zich veilig genoeg voelen om hun kwetsbaarheden te bespreken met de groep en er zo beter mee om te leren gaan. Het draagt bij aan individueel, sociaal en maatschappelijk herstel.
Daarnaast wordt er een verbond gesmeed tussen de ervaringsdeskundigen van 6 organisaties om ervaringsdeskundigheid en herstel organisatie overstijgend in te zetten. Daardoor kunnen mensen zonder indicatie of inschrijving bij een formele zorgpartij, kosteloos deelnemen.

De hersteltrainingen krijgen dankzij het FPED een vaste vergoeding, waardoor het voor de organisaties, die het zelf niet willen/kunnen financieren, dit stuk ervaringsdeskundigheid wel een vaste plek te geven. Daarnaast is er binnen het FPED een intervisie, vaste vergadering en goed onderling contact waarin we uitdagingen bespreekbaar maken. Zo wordt herstelondersteunende zorg en ervaringskennis in al onze organisaties verstevigd.
Door dit alles ontstaat er meer ruimte om echt vanuit de waarden van ervaringsdeskundigheid te handelen.

Deelnemers kunnen meerdere trainingen achter elkaar volgen. De trainingen hebben een opbouwend karakter. Je ziet mensen groeien in herstel. Ze leren het namelijk ook toepassen in hun dagelijks leven. De ervaringsdeskundigen worden beloond door een goede kostendekkende vergoeding voor de moederorganisaties. Daarnaast zijn de ervaringsdeskundigen zelf in de lead bij dit initiatief. We worden niet aangestuurd door managers die zich met de inhoud bemoeien. Dat zet de ervaringsdeskundigen in hun kracht. Ze voelen zich belangrijk gewaardeerd en betrokken. Dankzij CLIP GGZ en IrisZorg, die samen kartrekkers levert hiervoor en het coördineren, word er ook stabiliteit en continuïteit aan gegeven.

Wij bouwen relaties op met bewoners, die van deelnemers uit kunnen groeien tot co trainer, vervolgens vrijwilliger en mede trainers, tot aan iemand die klaar is om zelf de opleiding tot ervaringsdeskundige te gaan volgen. Iemand kan zelf in betaalde loondienst komen. Ze wordt er een bredere vorm van maatschappelijk herstel aangeboden. Deze mensen nemen op hun beurt weer hun ervaring mee en dele deze met nieuwe deelnemers. Zo groeit de beweging en wordt deze steeds beter geborgd. Dankzij onze structurele samenwerking met gemeente Lelystad, Almere, Urk, NOP en Dronten, waar we een subsidie van krijgen, kunnen we nu een hele provincie (Flevoland) voorzien van herstel trainingen en zo kunnen we veel mensen ondersteunen in hun herstel.

Bij zelfregie en herstel gaat het om betekenis geven aan je eigen (herstel)verhaal en je weer gezien voelen als iemand die ertoe doet en deelneemt aan de samenleving. Dit gebeurd door de oprichting van het Green Recovery centre waar vanuit vrije ruimte, peer-support, (collectieve) ervaringskennis en methodische zelfhulp wordt gewerkt aan stigma vermindering, empowerment en herstel.

De inzet van ervaringskennis- en deskundigheid heeft een vaste plek binnen het Green Recovery Centre. Mensen; burgers en (zorg-) professionals kunnen er trainingen en cursussen (denk aan de WRAP, First Aid Mental health etc) volgen gericht op herstel en het vergroten van eigen regie. Ook worden op dit herstelcentrum de eerste Caribische ervaringsdeskundige professionals opgeleid.

De projectleidster werkt al langere tijd consistent en gericht aan het positioneren van ervaringskennis, stigma vermindering en herstel. Er zijn samenwerkingsverbanden ontstaan met werkgevers, de GGZ, maatschappelijke projecten en opleidingen. Er wordt gewerkt vanuit duidelijke (project-) plannen en een lange termijn visie waarbij de groep betrokken ervaringsdeskundigen groeit.

Stigma en schaamte zijn sterk aanwezig binnen de cultuur van de verschillende Caribische eilanden. Ook het (medisch) hiërarchisch denken is nog sterk aanwezig. Ruimte maken voor herstel, ervaringskennis en deskundigheid helpt om een meer gelijkwaardige en wederkerige cultuur te creëren. Het Green recovery Centre is een pionier op dit vlak!

Team ED draagt bij aan systeemcorrectie doordat ervaringskennis een volwaardige plek krijgt naast professionele kennis. Mensen worden hier niet benaderd als probleem of diagnose, maar als mens met talenten, verlangens en eigen kracht. Vanuit mijn ervaring zie ik dat dit ruimte geeft voor herstel, hoop en betekenis 💡 juist omdat er echt geluisterd wordt naar wat iemand nodig heeft.

De ervaringsdeskundigen brengen signalen uit de leefwereld terug naar organisaties. Zo draagt Team ED bij aan meer erkenning van ervaringskennis en een menselijker en inclusiever sociaal domein.
Vanuit gelijkwaardigheid is er een essentiële stroom voelbaar. En juist dat aspect is het grootste verschil en kan er ruimte ontstaan bij de ander. Ook in het team. De geleefde ervaring is niet vanuit lectuur of Google te internaliseren.. het doorbreekt eenzaamheid bij cliënten en ervaringsdeskundigen zijn Hoopverleners naast hulpverlener.
De opleiding goed doorlopen is ook van belang, zodat zij nog meer geaard zijn en positief voedend zullen zijn.

Ervaringsdeskundigen hebben het pad doorlopen van verval en opstaan. Vaak meerdere malen voordat zij de stap naar dit vakgebied maken.
Zo kan er effectief vormgegeven worden aan een daadwerkelijk verdiepend pad voor een cliënt. En het team behandelaren.

Door ervaringen te delen vanuit iemands collectieve ervaringskennis en kundigheid is er een brug tussen en een pad naar co-creatie.
Ik denk dat juist het doorleefde de missende schakel is die oplossingen zal brengen. Dit voor structurele verbetering, hoop en groei.

Meetellen in Utrecht heeft een panel van ruim 400 Utrechters die ervaring hebben met hulpverlening en het ontvangen van ondersteuning. Meetellen in Utrecht werkt in partnerschap met gemeente Utrecht, door participatief onderzoek te doen onder het panel over onderwerpen die hen aangaan en die ook het beleid raken dat hierop wordt gemaakt. Het team van Meetellen bestaat o.a. uit zo’n 8 mensen met ervaringskennis die allerlei rollen rond het panel en in het onderzoek vervullen. Meetellen werkt op gelijkwaardige wijze samen met enkele afdelingen van de gemeente, zodat beleid passend gemaakt kan worden.

Als het bovenstaande geldt voor Meetellen in Utrecht! Alhoewel we de mensen met ervaringskennis niet opleiden, maar toerusten en trainen voor de werkzaamheden in het onderzoek en voor allerlei werkzaamheden rond het panel. Meetellen zorgt voor een veilige werkomgeving waarin de vrijwilligers met ervaringskennis keuzes kunnen maken voor werkzaamheden waarin hun ervaringskennis en hun vaardigheden het meest tot hun recht komen of voor werkzaamheden waarin zij uitdagingen zien en nieuwe dingen kunnen leren. De beroepskrachten (coördinator, projectmedewerker en onderzoekers) zijn hier dienend aan. De vrijwilligers met ervaringskennis vormen het hart van het team.

Door stabiliteit te bieden in de ondersteuning van de groep vrijwilligers – ook als er wisselingen in personeel zijn. Door een algemeen ontwikkelde houding die van iedereen in het team wordt gevraagd: uit te stralen dat we willen verbinden en willen samenwerken (zoals we dat intern ook doen). Door kwaliteit te bieden als het gaat om gesprek en onderzoek en betrouwbaar te zijn in de communicatie met opdrachtgevers. Door heel goed te communiceren met het panel, over wat Meetellen allemaal doet zodat zij zich onderdeel voelen van een community waarvan Meetellen een stem laat horen. Door het panel te betrekken en heel actief te onderhouden met nieuwsbrieven, belrondes bij het doen van onderzoek en het organiseren van een jaarlijkse paneldag.

Door het gesprek goed te blijven voeren met de gemeente over de samenwerking. Door onze werkwijze en onderzoeksresultaten te komen presenteren in teams van de gemeente en daarin vooral de vrijwilligers met ervaringskennis aan het woord te laten. Door ons te laten zien in het netwerk e n bij relevante organisaties in de stad, waardoor er kruisbestuivingen kunnen ontstaan en de bekendheid van Meetellen vergroot wordt.

Kunst aan Tafel is een samenwerkinsgverband tussen 3 organisaties die zonder protocollen en projectplannen gestart zijn om mensen te verbinden, te weten KokenVerbindt, Drugspastoraat Amsterdam en EVA (Ervaringsdeskundigen Vakgroep Arkin). De bijeenkomst staan open voor iedereen, zijn kostenloos en aanmelden is niet nodig. Het doel van project Kunst aan Tafel is om aan de hand van kunst die gepresenteerd wordt door de aanwezige kunstenaar, in gesprek gaan over thema’s die verbonden zijn aan zingeving en herstel. Met de inzet van kunst wordt de dialoog gestart over ervaringen met ontwrichting en herstel die universeel en menselijk zijn. Aan tafel nemen mensen plaats die een verschillende rol in de samenleving innemen. Op deze wijze worden deze ervaringen genormaliseerd en wordt stigma tegengegaan.

Iedere donderdag vanaf 16.30 in pakhuis Veem presenteert een kunstnaar zijn werk. Dit werk en het daaraan verbonden thema opent de dialoog over levenservaringen.
Door ervaringen te delen en hierop te reflecteren tijdens de warme maaltijd die geserveerd wordt, ontstaat (collectieve) ervaringskennis. Het delen van ervaringskennis over ontwrichting en herstel geeft support en inzicht. Het is verbindend, helend en betekenisvol. Bezoekers worden gezien als gelijkwaardige, getalenteerde mensen die als ze dat willen ook hun eigen kunst mogen presenteren.

Ook bij andere oragnsiaties zoals HvO-Querido en de Regenboog, buurtkamers en huizen van de wijk wordt het project onder de aandacht gebracht omdat ook bezoekers van deze locaties welkom zijn. Door de belangeloze inzet van de kunstenaars, de vrijwilligers van de kookploegen vanuit Koken Verbindt die zelf boodschappen meenemen, naast de ruimte die beschikbaar wordt gesteld door Veem, kan het project vrijwel kosteloos draaien.

Het exploreren en delen van ervaringen en ervaringskennis rondom een thema dat linkt aan de kunst staat centraal. De avond wordt gefaciliteerd door ervarinsgdeskundigen en een geestelijk verzorger die vanuit gelijkwaardigheid en wederkerigheid ervaringskennis delen met bezoekers. Inclusie van alle Amsterdammers is leidend, van waaruit zowel in het Engels en Nederlands wordt gefaciliteerd.
Uitgangspunt is dat iedereen welkom is en vanuit eigen perspectief ervaringen en ervaringskennis inbrengt. De kunstnaars maar ook de kookploegen die vrijwillig koken, komen vaak uit een andere wereld dan de bezoekers, zoals het bankwezen of een woningbouwvereniging. Ook zij nemen deel aan het gesprek en worden zich bewust van eigen ervaringskennis en die van anderen. Op deze wijze krijgen destigmatisering en normalisering van ervaringskennis vorm.

Het project in gestart in september 2025 naar aanleiding van de publicatie van het beeldverhaal Ervaringskracht, waar een reizende expositie aan is verbonden. Ervaringskennis in Beeld. De thema’s uit het boek zijn onderdeel van de gesprekken. Omdat het project goed loopt (het aantal bezoekers ligt tussen de 25 en 40 per bijeenkomst), is het voornemen voor een tweede seizoen. Feedback van bezoekers wordt opgepakt en daarmee groeit het project. Zo is er een piano gekomen voor een bezoeker die graag wilde spelen en worden Engels en Nederlands afgewisseld. Kunstenaars ontmoeten kunstenaars uit de wereld van het sociaal domein en de ggz. Dit biedt mogelijkheden om contacten te leggen en gebruik te maken van elkaars talenten en krachten. Er worden mogelijkheden gecreeerd voor de bezoekers om te exposeren.

Op de openingsavond van het project in 2025, waren zowel beleidsmakers, buren, kunstenaars, mensen met een ggz-achtergrond, ervaringsdeskundigen en hulpverleners uitgenodigd, met als doel deze groepen bij elkaar te brengen en uit te laten wisselen over ervaringskennis, en op deze wijze stigma tegen te gaan en te normaliseren. De promotie blijft zich richten op deze brede groep door bijvoorbeeld voorlichting aan wijktafels, posters in buurthuizen , verspreiding via Linked Inn met ook steeds de boodschap van destigmatisering en normaliseren daarbij vermeld. Op deze wijze wordt bijgedragen aan een brede cultuurverandering.

RIH is een programma dat lotgenoten bij elkaar brengt die willen werken aan hun herstel van verslaving en andere geestelijke gezondheidsuitdagingen. Het biedt deelnemers de unieke mogelijkheid om middels sport, weer verbonden te raken met de stad en de rest van NL. Minimaal twee keer per week wordt er geoefend op de wateren van Rotterdam en Den Haag. De teams doen ook mee met zowel landelijke als internationale wedstrijden en challanges. In dit programma wordt kwartier gemaakt, waarin lotgenoten op een open en gezonde manier aan hun geestelijke en mentale gezondheid kunnen werken. Bijkomend voordeel is dat het (zelf-) stigma doorbreekt en je vooral laat zien dat je in je herstel niet alleen bent: een verbond van doorzetters, die ook graag laten zien wat ze kunnen.

Het programma is bedacht door een adgestudeerde Ervaringsdeskundige (AD Zorg en Welzijn) en tevens oud-marinier. In zijn herstel mocht hij meeroeien met zijn oud collega’s, op een moment dat hij een laag zelfbeeld ervaarde. Het deed hem veel, dat hij mocht aansluiten. Tijdens het roeien begon hij zich beter te voelen omdat hij actief bezig was met zijn lichaam. Mensen aan de kant zwaaiden naar hem, die niet over hen oordeelden op zijn verslaving of zijn herstelpad, maar op zijn poging om het water te veroveren. Hij voelde zich weer stadsgenoot, mens. Dit gevoel wilde hij anderen die in herstel zijn ook laten beleven. Hierdoor zou er ook ruimte ontstaan om collectief ervaringskennis uit te wisselen.

Eerst met een geleende sloep en jaren later, nu uitgegroeid naar maar liefst 4 sloepen (in eigen beheer) in verschillende NL steden, waar 52 weken in het jaar wordt getraind, wedstrijden worden gestreden en roeichallanges worden aangegaan.

Uit dit programma zijn verschillende succesverhalen naar voren gekomen. Niet alleen de roeiwedstrijden die het team heeft gewonnen, maar vooral de testemonials van mensen die aan dit programma mee hebben gedaan. Iets bereiken om trots op te zijn en met naasten te kunnen delen is fantastisch, maar het ontstaan uit structuur, broederschap en het langzaam winnen van zelfvertrouwen is daarbij de grootste winst

Deelnemers geven aan dat hun familiebanden zijn hersteld door dit programma, zingeving hebben kunnen vinden en persoonlijke prestaties hebben kunnen leveren waarvan ze dachten dat het onmogelijk was. Deelnemers die hun kinderen weer zien, liefdesrelaties die worden hersteld, of mensen die affiniteit krijgen met ervaringskennis delen en er hun beroep van willen maken (inmiddels zijn er 3 deelnemers bezig met de opleding ervaringsdeskundigheid, waaronder ondergetekende). Het onmogelijke maakt dit programma mogelijk.

Wat begon als een projectje met een leen-sloep, is uutgegroeid tot esn programma waar 100’en deelnemers aan hebben meegedaan en 4 eigen sloepen. Er zijn relaties opgebouwd met samenwerkende partners die de waarde van dit programma inzien en er ook aan mee willen bijdragen. Iets wat zelfs de burgemeester van Rotterdam is opgevallen, die heeft medailles uitgereikt aan de deelnemers die de roeichallenge van Den Helder naar Rotterdam hebben afgelegd. Los van de prestaties en de groei, blijft het een klein, laagdrempelig en toegankelijk initiatief. Het is dé plek waar mensen in herstel bij elkaar kunnen komen en aan een gezamenlijk doel kunnen werken, in broederschap

Met de TOED bieden we mensen en organisaties die ervaringsdeskundigheid willen ontwikkelen een kans om met een start opleiding van 15 dagen hiermee aan de slag te gaan. We doen dit samen met personen, instellingen en praktijken.

Het heeft een vaste plek binnen de website praktijkopleiding.net. Wij adverteren bij herstelwerkt.nl, voorheen je kunt meer en ook bij de vrijwilligersacademie om orientatiebijeenkomsten te geven over opleidingen en plekken waar ervaringsdeskundigheid van belang is. Ervaringsdeskundigen runnen de opleiding en Vrijwilligersacademie ondersteund dit samen met een paar docenten van de HVA.

De TOED is 25 jaar geleden ontwikkeld om mensen en organisaties de kans te bieden ervaringsdeskundigheid te ontwikkelen. We zijn dit met een aantal leerlingen, docenten en gastdocenten steeds weer aan het doorontwikkelen. Inmiddels worden we gefinancierd vanuit UWV, WPI, ggz instellingen en ook Regenboog Groep en Leger des Heils huren ons in zowel in Amsterdam als in het land. Alles gaat in nauwe samenwerking tussen een tandem docenten, gastdocenten en de studenten in de klas, de financierende instanties en de praktijkplekken waar mensen ervaring opdoen.

In de TOED zit ook duidelijk aandacht voor minder controle, en meer ruimte en stimuleren van initiatief om proactief creatief te schrijven, les te geven en te maken.

De WachtVerzachter ondersteund mensen die op een wachtlijst staan en/of worstelen met hun mentale gezondheid door ze te koppelen aan ervaringsdeskundigen WachtVerzachter. Dit zijn mensen die eerder te maken hebben gehad met een worsteling en vanuit die motivatie er willen zijn voor de ander. Deze mensen worden door onszelf opgeleid. De WachtVerzachter kent geen wachtlijst, vraag geen indicatie of diagnose, doet geen intake maar maakt kennis. Er zijn geen contra indicaties. Iedereen die wil en baat heeft aan contact met iemand die snapt wat je meemaakt is welkom. De deelnemer geeft aan wat hij of zij behoefte aan heeft en wat hij of zij wil delen. We begeleiden, behandelen en coachen niet maar bieden een luisterend oor vanuit gelijkwaardigheid. Er zijn geen (leer)doelen. Wat werkt is de kracht van aandacht, mogen zijn wie je bent, gelijkwaardigheid en het bieden van hoop doordat je om tafel zit met iemand die vanuit ervaringskennis luistert en praat.

Bij de WachtVerzachter zit ervaringsdeskundigheid op alle plekken in de organisaties. De WachtVerzachter is opgericht uit ervaringsdeskundigheid en 90% van het team ( coördinatoren en coaches) hebben eigen ervaring. Een van de oprichtsters en de landelijk coördinator staan geregistreerd als ervaringsdeskundige niveau 6/7. De uitvoering van de WachtVerzachter ligt vooral bij de vrijwillige ervaringsdeskundigen (250 personen) die in de gemeenten waar we actief zijn gekoppeld zijn aan onze deelnemers.
Tijdens onze intervisie(s) trainingen en team overleggen heeft de eigen ervaring van teamleden altijd een plek. We werken altijd samen met de mensen, hebben het nooit over de mensen maar praten samen met de mensen. In onze ogen is dat gelijkwaardigheid.
We zijn in 8 gemeenten actief en in alle 8 gemeenten vragen we aandacht voor de inzet van ervaringsdeskundigheid en de waarde hiervan. We zitten om tafel met gemeentes, zorg en welzijnsorganisaties. We hebben veelal een pioniersrol als het gaat over de inzet van ervaringskennis. We besteden hier ook veel tijd en energie aan. We zijn ons er zeer bewust van dat doordat we zo’n groot bereik hebben als organisatie we ook wat te bewijzen hebben. We doen er dan ook alles aan om vanuit de relatie het werkveld van zorg en welzijn een positief beeld neer te zetten over de waarde van ervaringskennis.

De WachtVerzachter is ruim 5 jaar actief en blijft groeien. We hebben in de jaren veel kunnen betekenen voor onze deelnemers en ervaringsdeskundige WachtVerzachter. Een aantal factoren die belangrijk zijn voor het effect wat de WachtVerzachter heeft zijn;
Deelnemers zijn blij met de koppeling aan de EVD WachtVerzachter (meting bij in en uitstroom)
Er zijn al meerder ervaringsdeskundigen WachtVerzachter doorgestroomd naar een betaalde functie als coördinator of coach. (4 stuks)
Er zijn meerder ervaringsdeskundigen WachtVerzachter uitgestroomd naar een andere (betaalde) functie in het werkveld (ervaringsdeskundig thuisondersteuner, jobcoach, medewerker bij zelfregie en herstelcentrum, trainer en gespreksleider)
Er zijn al meerdere deelnemers doorgestroomd naar de rol van ervaringsdeskundigen WachtVerzachter.
Er is een uitgebreid aanbod aan trainingen, (basistraining, verdiepende training, online modules) en intervisies voor zowel de ervaringsdeskundige WachtVerzachter en het team van coördinatoren en coaches.
Momenteel wordt er gewerkt aan een aanbod van trainingsmodules die ook beschikbaar zijn voor de deelnemers die hier behoefte aan hebben.
Het trainingsaanbod wordt regelmatig aangepast en of uitgebreid naar de behoefte van de ervaringsdeskundigen Wachtverzachter en of het team.

Zoals al eerder genoemd zijn we ons bewust van onze pioniersfunctie. We bouwen en onderhouden goede relaties in het veld. Dit loopt van lokale herstelnetwerken tot gemeenten. Zowel in Flevoland als in regio Utrecht zijn er teamleden van wie dit een van de vaste taken is.
We delen de successen die we halen en de effecten die de WachtVerzachter, en daarmee de inzet van ervaringskennis kan hebben op het welbevinden van mensen die worstelen met hun mentale gezondheid.

In het GPS-project werken (ex-)dak- en thuislozen met ervaringskennis zelf samen met de dak- en thuislozen die op dit moment verblijven in de Winteropvang in Amsterdam. Het is dus een project met alleen maar de mensen zelf. G staat voor Guest Host, P voor Peer support en de S voor signalering. Hetgeen wat de GPS’ers signaleren is hoe het eraan toe gaat op de winteropvang: hoe behandelen medewerkers en bijvoorbeeld het bredere syteem (GGZ, gemeente etc.) de dak- en thuislozen die meedraaien in de winteropvang. Zo helpen de GPS’ers als een soort luis in de pels de gemeente en de zorginstellingen met uitgaan van wat mensen nodig hebben en niet van protocollen.

Het hele project wordt gedraaid door mensen van ervaringskennis. Hiervoor krijgen ze een tijdelijk arbeidscontract, wat laat zien dat er grote waardering is voor de GPS’ers; zij zijn volledige medewerkers van de Straatalliantie. Hierbij ontvangen zij nog ruim voor de winteropvang open ging al trainingen en coaching op het gebied van ervaringskennis inzetten.

Zie hierboven over betaling van de GPS’ers. Dit project wordt ook al meerdere jaren nu uitgevoerd op de winteropvang. Elk jaar is er dus een nieuwe groep GPS’ers die kijkt of alles daar wel goed gaat en met hun eigen ervaring andere dak- en thuislozen begeleiden in het onduidelijke systeem. Ze werken dus tegelijkertijd aan het corrigeren van het systeem als in het systeem om de mensen die op dit moment hulp behoeven te helpen. Ook wanneer de GPS’ers zelf nog tegen problemen aanlopen, bijvoorbeeld in hun eigen woonsituatie nu of met een VOG die moeilijk te verkrijgen is, of een referentiebrief voor een volgende baan, gaat de Straatalliantie heel ver om hun medewerkers te helpen en beschermen, een echt voorbeeld van practice what you preach

De straatalliantie kan de lijm zijn tussen mensen die op dit moment in de winteropvang slapen, de zorginstellingen en de gemeente. Zonder dat zij haar functie als luis in de pels kwijt raakt. Het is voor de Straatalliantie en het GPS-project mogelijk om feedback te geven op het systeem, bij te sturen en een kritische noot te plaatsen, en tegelijkertijd mensen te helpen, een uitzonderlijk project dus wat aan alle kanten verbeteringen aanbrengt.

Wij helpen het systeem te corrigeren door het perspectief te verschuiven van probleemgericht naar mensgericht.
Deze praktijk is ontstaan vanuit de basis gestart samen met mijn zoon. Vanuit die relatie is iets gegroeid wat laat zien dat echte verandering begint in de gemeenschap zelf, niet in systemen.
Ik werk niet vanuit labels, risico’s of achterstanden, maar vanuit talenten, veerkracht en de kracht van de omgeving. Jongeren en bewoners zie ik als dragers van oplossingen, niet als probleem.
Vanuit mijn eigen ervaring begrijp ik de leefwereld van jongeren en bewoners. Daardoor ontstaat er gelijkwaardig contact, vertrouwen en echte verbinding. Dit zorgt ervoor dat mensen meedoen, meedenken en mede-eigenaar worden.
Tegelijkertijd beweeg ik tussen verschillende werelden. Ik heb mensen uit allerlei lagen en functies van bewoners tot professionals en beleidsmakers geadviseerd en ondersteund. Zo sla ik bruggen tussen leefwereld en systeemwereld en draag ik bij aan structurele verandering.

In mijn praktijk is ervaringskennis het vertrekpunt.
Ik werk vanuit geleefde ervaring en zet dit bewust in als kracht. Jongeren herkennen zich in mij, waardoor er vertrouwen ontstaat en ruimte voor ontwikkeling.
Binnen ‘Voetballen voor Veiligheid’ en ‘Be Good 4 Your Hood’ krijgen jongeren en bewoners niet alleen een stem, maar ook een rol. Zij worden mede-dragers van de aanpak. Zo groeit ervaringskennis uit tot collectieve kracht. Ik werk samen met professionals en organisaties op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect. Er ontstaat een praktijk waarin ervaringskennis en professionele kennis elkaar versterken.
Daarnaast zet ik ervaringskennis ook strategisch in: ik vertaal wat er leeft in de wijk naar inzichten die relevant zijn voor beleid en uitvoering. Daarmee krijgt ervaringsdeskundigheid een volwaardige plek in het systeem.

Ik werk vanuit langdurige relaties en aanwezigheid.
Ik doe wat ik zeg (“practice what you preach”). Door consistent aanwezig te zijn en te investeren in vertrouwen, ontstaat er een duurzame basis voor groei.
Het feit dat deze praktijk samen met mijn zoon is gestart, laat zien hoe krachtig intergenerationeel werken is. Jongeren groeien door binnen de initiatieven en nemen op hun beurt weer verantwoordelijkheid voor anderen. ( het stokje geven we door).
Ik bouw aan een beweging die zichzelf versterkt. De jongeren ontwikkelen zich, nemen vervolgens eigenaarschap en dragen dit weer over binnen de community.
Ik werk niet alleen aan de problemen van vandaag, maar aan de toekomst. Zoals ik zeg: regeren is vooruitzien. Dat betekent dat ik investeer in duurzame verandering, in plaats van tijdelijke oplossingen.
Ook moeilijke situaties en spanningen gebruik ik als leermomenten. Zo blijf ik groeien, zowel individueel als collectief.

Ik geloof dat vertrouwen de basis is voor echte verandering.
Door te investeren in relaties tussen bewoners, jongeren, professionals en beleidsmakers ontstaat er ruimte om te handelen vanuit betrokkenheid in plaats van controle.
Ik deel ervaringen en maak deze zichtbaar. Daardoor groeit ervaringskennis uit tot een morele kracht die richting geeft aan keuzes en handelen.
Ik kijk naar individuele situaties in een bredere context. Hierdoor ontstaat inzicht in structurele vraagstukken en kan ik bijdragen aan oplossingen die voor meerdere mensen werken.
Wanneer mensen de ruimte krijgen om vanuit hun eigen kracht te handelen, ontstaat er meer verantwoordelijkheid, meer verbinding en meer beweging.

Bij Bruis beginnen we niet bij regels of diagnoses, maar gewoon bij de mens.
We kijken samen: wat heb je nodig, waar word je blij van, wie of wat kan je helpen? In onze huiskamerachtige inloop ontstaat ruimte om elkaar echt te ontmoeten. Daar verdwijnen titels en protocollen vaak vanzelf naar de achtergrond.

Bewoners, vrijwilligers, professionals en partners trekken samen op. In Bruis zitten een aantal sociale ondernemers als kantoorhurders die ieder op hun manier bij kunnen dragen aan een vraagstuk. We bouwen bruggen tussen formele zorg en het gewone leven in de buurt. Daardoor verschuift de aandacht van “problemen oplossen” naar samen leven, ontwikkelen en meedoen. Dat voelt niet als systeemwerk — dat voelt als samen mens zijn.

Ervaringsdeskundigheid zit bij Bruis in het hart van alles wat we doen.
Mensen met eigen levenservaring draaien mee in de inloop, organiseren activiteiten en denken mee over de koers. Hun stem telt echt mee. Het team van Bruis bestaat nu uit ongeveer 15 leden, ieder met hun eigen verhaal. Deze vrijwilligers, die op hun eigen wijze een steentje bijdragen, krijgen doorgroeimogelijkheden (bijvoorbeeld naar een betaalde baan), opleidingskansen en waardering.

We zorgen voor begeleiding, sparmomenten en ruimte om te groeien. Dat hebben we intercambio’s genoemd. Professionals en ervaringsdeskundigen leren van elkaar, op basis van gelijkwaardigheid en respect. Vaak begint dat gewoon met samen koffie drinken en luisteren naar elkaars verhaal.

Zo wordt ervaringskennis iets wat je niet alleen benoemt, maar wat je elke dag voelt in hoe we met elkaar omgaan.

Wat we bouwen bij Bruis, bouwen we stap voor stap en samen.
We investeren in relaties die lang meegaan, met bewoners, partners en de gemeente. Ideeën ontstaan vaak vanuit de buurt zelf en krijgen de kans om te groeien. Voor buurtinitiatieven of gratis cursussen die nuttig zijn voor bewoners lenen we onze vergaderruimte gratis uit.

We geloven in doen wat je zegt. Vrijwilligers krijgen ontwikkelkansen, bewoners ontdekken hun kracht en rollen veranderen mee met iemands groei. Ook als het soms schuurt of lastig is, blijven we in gesprek. Juist daar leren we van. Van bezoeker, naar vrijwilliger, naar een betaalde baan!

Dit jaar is het team van Bruis hard aan het werk om er voor te zorgen dat wij nog jaren door kunnen gaan. Dat doen we met het hele team. Brieven schrijven naar de gemeenteraad, netwerken, creatieve manieren voor financiële hulp bedenken… Aan ons team zal het niet liggen!

Bij Bruis begint ruimte om te handelen met vertrouwen. We nemen bewust de tijd om relaties op te bouwen tussen bewoners, professionals en beleidsmakers. Niet vanuit rollen of functies, maar van mens tot mens. Door elkaar echt te leren kennen, ontstaat er veiligheid om los te laten en samen verantwoordelijkheid te dragen.

In onze dagelijkse praktijk worden ervaringen gedeeld aan de koffietafel, tijdens activiteiten en zelfs tijdens het wekelijkse seniorensport-uurtje. Hierdoor groeit ervaringskennis uit tot een morele kracht die richting geeft aan keuzes en samenwerking. Het helpt ons om niet alleen naar regels of systemen te kijken, maar naar wat in het echte leven werkt.

Individuele verhalen zien we nooit op zichzelf. We verbinden persoonlijke uitdagingen aan bredere signalen uit de buurt. En doordat wij zó stevig in de buurt staan, zoeken mensen ons ook écht op. Zo ontstaat inzicht in wat structureel anders kan, en werken we samen aan oplossingen die voor meerdere mensen het verschil maken. Minder controle dus, en meer ruimte voor vertrouwen, initiatief en menselijkheid.

Bij de Academie van Zorg werken we volledig vanuit de visie van herstelondersteunende zorg. Als methodiekcentrum van de Heeren van Zorg geven we trainingen aan zowel interne als externe zorgprofessionals. In deze trainingen ligt de focus altijd op het laten landen bij professionals dat aansluiten, relationeel werken en kijken naar wie iemand écht is, het belangrijkste is binnen een zorgcontact.

Daarnaast wordt actief samengewerkt met andere organisaties die op andere manieren werken, zoals organisaties met expertise in het betrekken van natuur binnen zorg. Zo blijven we ook onze eigen perspectieven verbreden.

Alles wat wij bij de Academie aanbieden gebeurt in samenwerking tussen de methodiekontwikkelaar en ervaringsdeskundigen, of tussen twee ervaringsdeskundigen. Hierbij wordt aandacht besteed dat ervaringsdeskundigen niet alleen ingezet worden om hun verhaal te delen, maar gedurende het hele traject hun expertise kunnen inzetten.

Hierdoor is ervaringsdeskundigheid geen aanvulling, maar ontstaat er een echte wisselwerking tussen verschillende kennisbronnen. Ook worden medewerkers aangemoedigd hun eigen ervaringen te delen, zodat professionals bepaalde ideeën over het delen van persoonlijke ervaringen wat meer loslaten.

In de methodiektraining voor nieuwe medewerkers binnen de Heeren van zorg bespreken we nadrukkelijk het belang van ervaringskennis en hoe je als zorgprofessional deze leidend laat zijn voor het proces van de ander maar ook hoe je deze kennis omhoog kan halen wanneer deze tijdelijk ondergesneeuwd is door bijvoorbeeld een ontwrichtende levenssituatie.

De Academie zoekt voortdurend naar manieren om de kracht van ervaringskennis zichtbaar te maken en te benutten. Dit gebeurt bijvoorbeeld door trainingen aan te bieden over ervaringsdeskundigheid en herstel ondersteund werken bij netwerkorganisaties en gemeenten maar ook door bijvoorbeeld de publiciteit op te zoeken (zoals o.a. interviews en podcasts)

De trainingen en samenwerkingen die we aanbieden worden ingezet zodat zorgverleners beter kunnen aansluiten bij de zorgvrager en er hopelijk een duurzame verandering in de zorg ontstaat.

We nemen het werk dus niet over, maar slaan de brug tussen systeem- en leefwereld. Daarbij vinden we het belangrijk dat wij zelf ook zichtbaar blijven in de leefwereld en in contact blijven met zorgvragers, zodat we op de hoogte blijven van wat zij aangeven en niet over hen gaan praten.

De Academie van Zorg dé plek waar professionals en mensen in herstel terecht kunnen voor trainingen, consultancy, workshops en bijeenkomsten waarin herstelgericht werken, (h)erkenning, herstelondersteuning en empowerment centraal staan. Of je nu werkt in de zorg of zelf onderweg bent in je herstelproces: bij ons draait het om samen leren, ontwikkelen en groeien.
De Academie van Zorg is ontstaan vanuit de interne academie van De Heeren van Zorg. Joyce Langedijk heeft deze 5 jaar geleden opgericht als centraal punt waar leren en ontwikkelen centraal staan met als doel kennisdeling, inspiratie en vaardigheidstrainingen te geven zodat professionals kunnen blijven leren en ontwikkelen, zodat mensen in herstel de beste kwaliteit van zorg krijgen en zodat zij kunnen werken aan hun herstel en gewenste leven. Op onze prachtige locatie in Amsterdam werkern we samen met ervaringsdeskundigen aan een breed aanbod om deze doelen te bereiken. Op de Academie bieden wij ook plaats aan stagiaires van de AD Ervaringsdeskundige in Zorg en Welzijn van de HvA.
Wij geloven erin dat ons aanbod aan professionals en organisaties in de zorg bijdragen aan een betere kwaliteit van zorg voor mensen in herstel. Dit aanbod stelt ons in staat om mensen in herstel zoveel mogelijk een gratis aanbod aan te bieden om hen via deze weg te helpen werken aan hun herstel en gewenste leven.

EigenWijze Company helpt het systeem te corrigeren door mensen te benaderen vanuit hun talenten, verlangens en de kracht van hun omgeving, in plaats van vanuit hun problemen of diagnoses. Er wordt uitgegaan van wat iemand écht nodig heeft om stappen te zetten in herstel en participatie, niet van protocollen of prestatiedoelen. Daardoor ontstaat ondersteuning die menselijker, passender en duurzamer is.

EWC is voor en door ervaringsdeskundigen. Ieder niveau van ervaringsdeskundigheid wordt gezien en gewaardeerd: van mensen die net beginnen met hun herstel tot mensen die hun ervaring al professioneel inzetten. Dit zorgt voor herkenning, gelijkwaardigheid en hoop.

Daarnaast smeedt EigenWijze Company actief verbindingen met inwoners, professionals, organisaties en initiatieven die ook werken aan een mensgerichter systeem. Zo ontstaat een groeiend netwerk dat laat zien dat het anders kan: warmer, inclusiever en dichter bij het dagelijks leven van mensen.

Binnen EigenWijze Company vormt ervaringskennis het fundament van de organisatie. De sociale onderneming bestaat uit een team van enkel ervaringsdeskundigen die hun eigen verhaal, talenten en kwaliteiten actief inzetten in ontmoetingsplekken, projecten en ondersteuningstrajecten. Daarmee heeft ervaringsdeskundigheid niet alleen een symbolische, maar een structurele en zichtbare plek in het dagelijks werk.

De werkwijze is erop gericht om ruimte te maken voor het levensverhaal van mensen en dit te erkennen als waardevolle kennis. In samenwerking wordt steeds gezocht naar wat iemand nodig heeft voor herstel, zingeving en meedoen in de samenleving, waarbij ervaringsdeskundigen naast mensen staan en samen optrekken in hun ontwikkeling.

Daarnaast draagt EigenWijze Company actief bij aan het versterken van de positie van ervaringsdeskundigen in bredere netwerken en samenwerkingen. Vanuit hun ervaringsdeskundig perspectief denken en doen zij mee in projecten en initiatieven, zodat deze beter aansluiten bij de leefwereld van de mensen om wie het gaat. Van politiek tot de voordeur.

In de dagelijkse praktijk krijgen waarden als gelijkwaardigheid, nabijheid en wederzijds respect concreet vorm doordat medewerkers en deelnemers elkaar ontmoeten als “kompanen”: mensen die samen optrekken, van elkaar leren en samen bouwen aan herstel en participatie.

EigenWijze Company zorgt voor groei en blijvend effect doordat de organisatie sterk is geworteld in het persoonlijk leiderschap en de visie van founder en bedenker Saskia Schurman. Vanuit haar eigen ervaringsdeskundigheid heeft zij een sociale onderneming opgebouwd waarin herstel, talentontwikkeling en menselijkheid centraal staan.
Haar manier van werken is zichtbaar in de praktijk: niet sturen op systemen, maar ruimte maken voor mensen om op hun eigen wijze te groeien en bij te dragen.

Teamleden krijgen werkervaringsplekken, ontwikkelkansen en verantwoordelijkheden die passen bij hun fase van herstel. Hierdoor ontstaat duurzame groei, zowel persoonlijk als maatschappelijk.

Daarnaast bouwt EigenWijze Company aan langdurige samenwerkingen en netwerken, waarin bewoners, vrijwilligers, professionals en organisaties samen initiatieven vormgeven. De praktijk gebeurt niet vóór mensen, maar mét en dóór hen. Dit zorgt voor eigenaarschap, continuïteit en een blijvende impact in de wijk en in het bredere sociaal domein.

Binnen deze cultuur is ook ruimte voor reflectie en leren. Moeilijke situaties of spanningen worden gezien als onderdeel van ontwikkeling. Door steeds opnieuw te kijken naar wat nodig is en samen te blijven leren, groeit een veerkrachtige praktijk die op lange termijn verschil maakt in hoe herstel en participatie worden vormgegeven.

EigenWijze Company creëert ruimte om te handelen door te werken vanuit vertrouwen, nabijheid en menselijk contact in plaats van vanuit regels en controle. Bij elke opdracht wordt gekeken naar wat er wél kan. Een beetje buiten de boekjes om, soms in grijs gebied. In ontmoetingsplekken en samenwerkingen wordt bewust tijd genomen om relaties op te bouwen tussen bewoners, ervaringsdeskundigen, professionals en partners in het sociaal domein. Hierdoor ontstaat een sfeer waarin mensen zich gezien voelen en waarin initiatief van onderop kan groeien.

Het delen van ervaringsverhalen speelt hierin een belangrijke rol. Door ervaringen zichtbaar en bespreekbaar te maken, groeit ervaringskennis uit tot een richtinggevende kracht in hoe ondersteuning en samenwerking worden vormgegeven. Dit helpt om keuzes te maken die beter aansluiten bij het dagelijks leven van mensen.

Daarnaast kijkt EigenWijze Company steeds naar het bredere geheel achter individuele situaties. Signalen uit de praktijk worden meegenomen in gesprekken en samenwerkingen met organisaties en netwerken. Zo ontstaat stap voor stap meer inzicht in wat er anders kan in het sociaal en zorgsysteem, en wordt ruimte gecreëerd voor menselijker en passender handelen.

Project KEUS onderzoekt en ontwikkelt hoe ervaringskennis en ervaringsdeskundigen kunnen bijdragen aan het verbeteren van beleid en uitvoering binnen het sociaal domein. Het project wordt uitgevoerd met ondersteuning van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en draagt bij aan de beweging rond Participatiewet in Balans, waarin werken vanuit vertrouwen en het herstellen van de menselijke maat centraal staan.

KEUS maakt ervaringskennis daarbij niet alleen zichtbaar, maar ontwikkelt ook concrete werkvormen en hulpmiddelen waarmee professionals, beleidsmakers en ervaringsdeskundigen er in de praktijk mee kunnen werken. Door hen samen te brengen in actieleerbijeenkomsten laat KEUS zien hoe ervaringskennis kan bijdragen aan vakmanschap in de uitvoering én aan systeemverbetering.

Binnen KEUS wordt onderzocht wat ervaringskennis en ervaringsdeskundigen kunnen bijdragen aan zowel beleid als uitvoering. In veel systemen domineren beleidslogica, protocollen en prestatiesturing, terwijl ervaringskennis vaak pas laat of helemaal niet wordt betrokken. KEUS werkt juist aan een praktijk waarin ervaringskennis structureel wordt ingezet om beleid en uitvoering te helpen verbeteren.

In actieleerbijeenkomsten worden professionals, beleidsmakers, klantmanagers en ervaringsdeskundigen samengebracht om ervaringen te verbinden aan praktijk- en beleidsvragen. Door ervaringen te koppelen aan patronen in beleid en uitvoering ontstaat zicht op structurele knelpunten en mogelijke verbeteringen. Daarmee draagt KEUS bij aan systeemcorrectie: systemen leren opnieuw aansluiten bij de werkelijkheid van mensen.

KEUS werkt vanuit het uitgangspunt dat ervaringskennis een volwaardige kennisbron is naast professionele en wetenschappelijke kennis. In het project worden verschillende vormen van ervaringskennis zichtbaar gemaakt: individuele ervaringen, collectieve ervaringskennis en de inzet van ervaringsdeskundigen.

Ervaringsdeskundigen spelen een actieve rol in bijeenkomsten, kennisontwikkeling en reflectie op beleid en uitvoering. Tegelijkertijd laat KEUS zien dat ervaringskennis niet uitsluitend verbonden is aan een aparte beroepsgroep, maar een menselijke kennisbron is die bij iedereen aanwezig kan zijn en bewust ingezet kan worden.

Binnen het project wordt samengewerkt met landelijke partners zoals VNG, Divosa, SAM en Movisie. Daarnaast wordt de ontwikkelde kennis gedeeld binnen het onderwijs, onder andere via gastlessen op hogescholen en binnen de Master Ervaringsdeskundigheid. Ook vindt uitwisseling plaats met andere ministeries en departementen van de landelijke overheid, waaronder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Hierdoor draagt KEUS bij aan een bredere erkenning van ervaringskennis binnen beleid, uitvoering, opleiding en kennisontwikkeling.

KEUS richt zich expliciet op het versterken van het vakmanschap van professionals in de uitvoering, met name klantmanagers binnen de Participatiewet. Door ervaringskennis te verbinden aan professionele praktijk ontstaat meer inzicht in hoe beleid daadwerkelijk uitwerkt in het leven van mensen.

De actieleerbijeenkomsten vormen daarbij een belangrijke motor. In deze bijeenkomsten worden ervaringen gedeeld, patronen zichtbaar gemaakt en nieuwe handelingsperspectieven ontwikkeld. Moeilijke situaties en spanningen in het systeem worden daarbij niet vermeden, maar juist gebruikt als bron voor leren.

Daarnaast ontwikkelt KEUS concrete hulpmiddelen – zoals het boekje en de inzichtenwaaier “Samen de verandering zijn” en drie praktische werkbladen – die professionals helpen om met ervaringskennis te werken in hun dagelijkse praktijk. De kracht van KEUS is dat ervaringskennis niet alleen wordt besproken, maar vertaald wordt naar concrete werkvormen die professionals direct kunnen toepassen in gesprekken, beleidsontwikkeling en samenwerking.

Hoewel deze instrumenten zijn ontwikkeld vanuit de context van de Participatiewet, blijken zij breder toepasbaar. De methodiek helpt organisaties om ervaringskennis op een betekenisvolle manier te betrekken bij beleid, uitvoering en organisatieontwikkeling, en is daardoor ook bruikbaar in andere domeinen van overheid en sociaal beleid.

KEUS draagt bij aan meer handelingsruimte door relaties centraal te stellen. In plaats van uitsluitend te sturen op regels en controle, wordt ingezet op het versterken van de verbinding tussen bewoners, professionals en beleidsmakers.

Door ervaringen met elkaar te delen ontstaat meer wederzijds begrip voor de dagelijkse realiteit van mensen die afhankelijk zijn van systemen. Ervaringskennis krijgt daarmee een richtinggevende functie: het helpt zichtbaar te maken waar systemen niet goed aansluiten en waar ruimte voor verbetering ligt.

Daarnaast helpt KEUS om individuele ervaringen te verbinden aan bredere patronen in beleid en uitvoering. Hierdoor worden persoonlijke verhalen niet alleen gezien als individuele casussen, maar als signalen die kunnen bijdragen aan structurele verbeteringen voor grotere groepen mensen.

Zo ontstaat meer ruimte voor professioneel handelen, relationele samenwerking en systeemverbetering. Op deze manier draagt KEUS bij aan systeemcorrectie: het helpt systemen leren van ervaringen, zodat beleid en uitvoering beter aansluiten bij de werkelijkheid van mensen.
Van wantrouwen naar vertrouwen!

Kunst aan Tafel draagt bij aan het corrigeren van het systeem door mensen met en zonder kwetsbaarheden op een gelijkwaardige manier met elkaar in verbinding te brengen.
Door middel van kunst en samen eten ontstaat er een ontmoetingsplek waar labels naar de achtergrond verdwijnen en de mens centraal staat.

Het wekelijkse, gratis karakter verlaagt de drempel en maakt deelname voor iedereen toegankelijk. Juist in die laagdrempelige setting ontstaat ruimte voor echte ontmoeting, wederkerigheid en het doorbreken van wij-zij-denken.

In die terugkerende ontmoetingen ontstaat ruimte om jezelf te laten zien buiten labels, groeit zelfvertrouwen en worden sociale vaardigheden versterkt. Door de herhaling verdiept het onderlinge vertrouwen en verschuift de dynamiek van ‘zorg voor’ naar ‘samen leven met’, waardoor deelnemers nieuwe ervaringen van inclusie meenemen in hun eigen netwerken en zo het sociale systeem van binnenuit beïnvloeden.

Deze praktijk vermindert controle doordat zij niet vertrekt vanuit regels, diagnoses of doelen, maar vanuit ontmoeting en creativiteit. In de vrije ruimte van kunst en samen eten bepalen deelnemers mede de sfeer, inhoud en interactie, waardoor professionele hiërarchie naar de achtergrond verschuift. Dat vergroot autonomie, initiatief en wederkerigheid.